Internet Relay Chat IRC'nin Tarihçesi
İnternet Relay Chat yada kısa ismiyle IRC 1988 yılında Jarrko Oikarinen'nin
yazdığı bir programla başladı. Finlandiya'da Oulu üniversitesinde
diğer insarlarla konuşmak için Unix üzerinde bir program yazmak isteyen
Oikarinen, bunun için sunucu istemci (serverclient) modelinde çalışan
bir program tasarladı. Konuşmak isteyen bir kişi kendi bilgisayarından
internet aracılığıyla server'a bağlanıyor ve metin tabanlı konuşma
gerçekleşiyordu. Oikarinen'in yazdığı program ilk önce yirmiden az
kullanıcıya sahip bir server'da denendi.Daha sonra FUNET'te (Finlandiya
Ulusal Bilgisayar Ağı) denenen program, 1988 kasım ayında bütün internette
kullanılmaya başlandı. IRC en büyük gelişimini 1990 yılında körfez
savaşında yaşadı. Körfez savaşı ile ilgili bilgi alış-verişi yapmak
isteyenler IRC'de kanallar açarak haberleştiler. Undernet, Efnet ve
DALnet gibi IRC server'ların açılmasıyla IRC büyük bir hızla yaygınlaştı.
TÜM CAZİBESİYLE IRC
Chat'e çoğu insan muhabbet etmek için girer. Ancak, zaman gelir her
yerde olduğu gibi bir takım düşmanlar ortaya çıkabilir. Eğer bu düşman,
chat konusunda daha tecrübeli ise chat'i o kişiye zehir eder. Birden
chat o kullanıcı için çekilmez hal alır ve kişi yavaş yavaş chat ortamından
soğumaya başlar. Kullanıcı chat'e giriyorsa ve bilgisayar kullanımından
biraz anlıyorsa düşman olduğu kişilerden kendini koruyabilir, chat'i
de başkalarının kendisine zehir etmesini önleyebilir. Chat savaşları
artık yeni bir boyut kazanmıştır. Bu savaşta chat'teki insanları saf
dışı edebilmek için, kullanılan işletim sistemlerinin açık noktaları
hedef alınıyor. Bazen bu savaşlar çok önemsiz bir neden yüzünden çıkabiliyor.
Aynı biçimde çok küçük önlemler alınarak da yapılan saldırılar etkisiz
hale getirilebiliyor.
Internet’te herkes bir IRC’ye veya bazı insanların söylediği gibi
chat’e girmiştir ya da en azından bu olayı duymuştur. IRC Internet’e
bağlı olan insanlarla yazışarak görüşme yapmaktadır. Bu diğer insanlarla
birebir yapılan bir iletişim biçimidir ve eşzamanlı olduğundan e-mail’den
farklıdır. IRC’nin okunuş şekli ise ingilizce’de ay-ar-si şeklindedir.
IRC’yi bazı insanlar yadırgarken bazı insanlarda tutsağı olmuşlardır.
Internet kullananların ballandıra ballandıra anlattıkları bu chat
nedir? Neler konuşulur? Ne tür bilgi alışverişi olur ? Chat’ten en
verimli biçimde nasil faydalanabiliriz? İşte bu bölümümüzde bu soruların
hepsine cevap bulabileceksiniz…
IRC’ye bağlanan insanların yaş durumlarına baktığımız zaman gençler
öne çıkmaktadır. Bu yalnızca gençler bağlanıyor demek değildir. IRC’de
her yaş gururbundan insanlar görmek mümkündür. 10 yaşından başlayarak
(bu yaş her geçen gun ufalıyor) 50-60 yaş’a kadar IRC’nin sihirli
dünyasında gezinenler var. Katılımcılar arasında öğrencilerden tutun
da, doktorlar, profesörler, hakimler ve avukatlar gibi her gruptan
insana rastlamak mümkün. Son zamanlardaysa kabul etmek istemeseler
de tsk.mil.tr (tsk Türk Silahlı Kuvvetleri) adresine bağlanan askerleri
de IRC de görüyoruz.
Her zaman olduğu gibi amaç hiç bir konusu olmayan muhabbet yani geyik
tir. Bazı insanlar her ne kadar Chat=IRC=Geyik olarak görseler de,
bu her zaman için geçerli bir tanım değildir. Yapılan geyik dışında
çoğu zaman sıcak dostluklar ve önemli bilgi alışverişi de gerçekleşmektedir.
Internet ülkemizde henüz çok yeni olduğundan, bu konuda bilgi sahibi
olan insanlar bu bilgileri bir şekilde diğer insanlara ulaştırarak
internet kültürünü yaymaktadır. IRC bu iş için iyi bir araçtır. İnsanlar
IRC’ye gelerek bilmedikleri konuları bilenlere danışabilir ve o konu
hakkında bilgi sahibi olabilirler. IRC’nin internet üzerinden olması
avantajlıdır. O anda gerçekleşmesi sayesinde bir okul, bir sınıf havasını
vermektedir. Zamanla insanlarımız bu konularda deneyim kazandıkça
internetin üst seviye kullanıcıları arasına girerek istediklerini
daha çabuk ve zahmetsiz alabileceklerdir. En basit biçimi ile başınız
sıkıştığında IRC’ye girerek o ortamda bir konu hakkında bilgisi olan
arkadaşlara danışarak sorunlarınızı çözebilirsiniz. IRC’nin bir başka
önemi de DCC denilen dosya transfer olanağıdır. Bu yolla arkadaşlarınızla
dosya alışverişi yapabilir veya önemli bir dosyayi bir biçimde karşıya
iletmeniz gerekirse bunu IRC üzerinden yapabilirsiniz.
IRC’yi yurtiçi ve yurtdışı olarak adlandırmamız mümkün. Yurtdışında
dünyanın her tarafından gelen insanlarla sohbet edebilir arkadaşlık
kurabilirsiniz. Yurt dışında diğer alanlarda olduğu gibi uluslarası
dil olarak ingilizce kullanılmaktadır. İngilizce bilenler bu konularda
avantajlı durumdadırlar.
Op Mücadelesi Kanal operatörlüğü kimsenin tek olarak elinde değildir.
Ancak kullanıcının kendi açmış olduğu bir kanala birinin gelip de
o kişiyi kovması hiç de hoş bir durum değildir. Güvenerek op verilen
birinin kullanıcıyı kanaldan atmasını engellemek kullanıcının kendi
elindedir. Eğer kanal operatörlüğünü bir nedenle kötü niyetli bir
kişi alırsa, chat'te "takeover" denilen ve bütün diğer opların operatörlüklerini
bir anda ellerinden alabildiği durum ortaya çıkabilir. Bu gibi olayları
engelleyebilmek için dikkat edilmesi gereken konular şunlardır: -Her
isteyene op verilmemelidir. Arkadaşlara ve zarar vermeyeceğinden emin
olunan kişilere op verilmelidir. -Kalabalık kanallara op verilen arkadaşlar
başkalarına op verebilirler, bu konuda arkadaşlar uyarılmalı ve kimseye
op verilmemesi gerektiği anlatılmalıdır. -Otomatikleştirilmiş ve kanalın
korunmasına yönelik geliştirilmiş chat programları üzerinde çalışan
scriptler kullanılabilir. Kullanılan chat programı ne olursa olsun
üzerine mutlaka script yüklenebiliyordur. Scripti en çok bulunabilen
chat programı mIRC'dir. CD lerde kullanabileceğimiz mIRC ve PIRC scriptlerini
bulabilirsiniz. Devamlı girilen kanalların kayıt ettirilmeside korunmaya
yönelik başka bir adımdır. Böylelikle başkaları boş kanala girseler
bile op olamazlar. Kanala kayıtlı olanlar istedikleri şekilde op olabilirler.
Yurt dışında dünyanın herbir yanından insan bulabilirsiniz. Hatta
IRC’nin yaygınlaşmasında Körfez Savaşı büyük rol oynamıştır. Bunun
nedeni ise dünyanın heryerinden gelen insanların bir yerde buluşarak
o an ki durum hakkında değerlendirme yaparak yeni haberleri öğrenmeleri
olmuştur. Yurtdışı IRC lere çok kişi bağlandığı için çok kalabalık
ve Türkiye dışında olduğu için biraz yavaştır. O kadar çok insan IRC’ye
gelir ki kimin kiminle ne konuşacağını şaşırabilir. Bir IRC Server’a
bağlanıldığınızda o anda kaç kişinin bağlı olduğunu Current Users
biçiminde status penceresinde görebilirsiniz. Bu sayı yurtdışında
bazen binlerle ifade edilmektedir. Türkler de vardır.
Çoğu yurtdışında yaşayanlardan oluşan bu kişiler Türkiye’yi IRC’de
de yaşatmaktadırlar. Türkiye içlerinden bağlanmayan Türkler de yok
değildir. Burada dikkat çeken nokta genellikle Türkiye’den bağlanan
kişilerin Türkiye’deki IRC serverlardan haberdar olmadıkları için
yurtdışına bağlanmalarıdır. Yurtdışında en çok rağbet gören serverlar
ise Efnet, Undernet, Dalnet ve MSN’dir. Server Listesi Yurtiçi IRC
Bazı Irc Serverlar
SuperOnline
Türkiye'nin en büyük IRC Server olma özelliğini taşıyor.Ortalama 8000-9000
kişi bulunuyor.Sanırız devamlıda büyümekte.SuperOnline a bağlanmak
için /server irc.superonline.com yazmanız yeterlidir.Standart
port : 6667
ANET
Meşhur Aidata Server ının son hali.Anet olarak adı değişmiştir. Anet
e bağlanmak için
/server irc.anet.net.tr yazmanız yeterlidir.Standart
port: 6667 .
IRCTR IRCTR.
Çok eski bir mazisi yoktur.Adanet,ulaknet,Cesan gibi Server ları bir
arada toplamıştır.Bağlanmak için /server irc.irctr.gen.tr
yazmanız yeterlidir.Standart port: 6667 . Adanet Adanet.Muhabbet severlerin
vazgeçilmez tutkusudur.Ortalama 1000 kişiye sahiptir.Bağlanmak için
/server irc.ada.net.tr yazmanız yeterlidir.Standart
port: 6667 .
UlakNet
IRCTR nin bir linkidir.Bağlanmak için
/server irc.ulak.net.tr yazmanız yeterlidir.Standart
port: 6667 .
Prizma
Eskiden en kalabalık Server olma özelliğini taşıyan Prizma,şu sıralar
eski günlerine dönme çalışması içindedir.Bağlanmak için
/server irc.prizma.net.tr yazmanız yeterlidir.Standart
port: 6667 .
Kanal 7
Kanal 7 nin resmi IRC Server ıdır. Bağlanmak için /server
irc.kanal7.com.tr yazmanız yeterlidir.Standart port: 6667 .
Daha detaylı liste için tıklayın
Türkiyede’ki IRC’ler zinciri ise henuz yeni yeni oluşmaya başlamıştır.
İlk olarak ODTÜ (metu) da başlayan IRC daha sonra EGE (UBE) ve Planet,
Raksnet ve Prizmanet ile devam etmiştir.
Flood İngilizce sel anlamına gelen kelimenin chat'te iki manası vardır.
İlki kanalda peş peşe yazılan tekrar yazılara denir. İkincisi ise
IRC'ye birden fazla bağlantı yapılarak kullanıcılardan birine veya
birden fazlasına arka arkaya "ctcp ping" yollamaktır. Ctcp ping chat'te
bulunan diğer kullanıcılara yazılan yazıların ne kadar sürede ulaştığını
zaman birimi olarak göstermektedir. Burada gerçekleşen olay bir kullanıcının
diyer kullanıcıya bir sinyal göndermesidir. Bu sinyali alan diğer
kullanıcının ise bu sinyali geri onaylamasıdır. Eğer sinyali ilk yollayan
kullanıcı flood şeklinde peş peşe yollarsa, karşısındaki kullanıcı
cevabı yetiştirmekte zorluk çekmeye başlar ve IRC bağlantısı kopar.
Bu kopma gerçekleştiğinde ise quit mesajı "Excess Flood" şeklinde
olur. Bu şekilde IRC'de çoğu kişi düşman olarak gördükleri kişileri
saf dışı edebilmektedirler. Artık çoğu IRC programlarında bunları
önleyebilmek için seçenekler vardır. mIRC'de flood'dan korunmak için
yapılması gereken File'dan Options'a girerek flood tabı seçilmelidir.
Burada "Enable flood protection" ın seçili olması gerekmektedir. En
aşağıda bulunan "Ignore person for" kutuuğuna da 30 yazmak yeterli
olacaktır. Böylelikle floodlayan kişi 30 saniye süreyle "Ignore" edilerek
kullanıcı tarafından görünmez hale gelir.
Eğer bir caht programınız yoksa buraya tıklayın.
irc.anet.net.tr serverinde #heykel kanalına bekliyoruz :-)